Web 3.0 – ai sẽ tiên phong?

Ví dụ 1) Ask.com hay Google?

Tôi vẫn nhớ thời điểm 1998, khi đó, ngoài Yahoo, Altavista và Ask Jeeves (tên của Ask.com tại thời điểm đó) là 2 search-engine mà tôi thường sử dụng để tìm kiếm thông tin. Điều làm tôi thích thú ở Altavista và Ask đó là ta có thể nhập vào dạng câu hỏi (Tôi vẫn nhớ như in câu hỏi mẫu bên cạnh search-box của Altavista: Why is the sky blue?) và search-engine sẽ trả về kết quả phù hợp nhất (có thể). Hiện nay thì Altavista đã chết, và chỉ còn Ask.com trụ lại trên thị trường. Nhưng 10 năm qua, Ask.com vẫn không ngừng theo đuổi chiến lược "Semantic Web" của riêng họ, và chính sự kiên trì đó đã tạo nên sự khác biệt đáng kể cho Ask.com giữa những search-engine “đại bác” như Google, Yahoo hay Live Search.

Ask.com có thể có một thuật toán xử lý tốt, nhưng lại thiếu mất một yếu tố căn bản: dữ liệu. Cơ sở dữ liệu về hành vi tìm kiếm của Ask.com không đủ phong phú như của Google. Do đó, Ask.com chưa tạo ra được sự đột phá. Cũng cần nói thêm rằng, Ask.com là một niche search-engine (topic-centric, semantic, personalization) cho nên dùng lý thuyết thương hiệu để giải thích cho thế yếu của Ask trước Google (thuần túy là keyword-centric, nhưng vẫn đang mở rộng ra nhiều hướng) là không đủ, và không chính xác.

Còn Google thì có một chiến lược dài hơi hơn bằng cách “nuốt” thật nhiều dữ liệu liên quan đến người sử dụng, hành vị tìm kiếm, hành vi chia sẻ của họ càng nhiều càng nhanh. Bằng hướng đi này, cỗ máy tìm kiếm của Google có khả năng tự hoàn thiện theo thời gian, rút ngắn tốc độ tự học của cỗ máy tìm kiếm.

Đó là lí do vì sao Google trong một thời gian ngắn, đã có thể tung ra hàng loạt sản phẩm search, mở rộng theo chiều sâu với nhiều phân khúc thị trường khác nhau (News, Blogs, Books, Froogle… và nay là Audio Indexing). Nói vui theo như tác giả blog này thì Google đang “indexing the world” (Recover Me: A Case For Google Indexing The World - http://tinyurl.com/4tg9jo).

Ví dụ 2) Amazon

Nếu số lượng Web Services hiện nay là… không thể đếm nổi, thì sự kiện Amazon công bố Amazon Web Service vào khoảng 6 năm trước có thể được ví như là một trong những người tiên phong phổ biến Web Services. Sau đó 4 năm, Amazon lại tung tiếp Amazon S3 và EC2 (cùng với Alexa và search-engine A9). Kể từ đây, Amazon không chỉ được ví như một mô hình thương mại điện tử thành công nhất, mà còn là một nền tảng kỹ thuật mới cho các công ty internet.

Một trong những lí do dễ hiểu đó là trong vòng 10 năm (1995 – 2002), Amazon cũng đã “nuốt” một số lượng lớn dữ liệu về hoạt động mua bán hàng hóa trên hệ thống websites của họ. Sự thành công của Amazon Shopping đã giúp cho tốc độ thu thập dữ liệu của Amazon vượt trội hơn so với nhiều đối thủ khác.

Và còn một số ví dụ khác:
- Yahoo "một sống một chết" theo đuổi Open Strategy
- MS hằng năm vẫn thầm lặng thu thập thông tin người dùng thông qua một chương trình có cái tên khá mỹ miều “Microsoft Customer Experience Improvement Program”
- Google với tham vọng “Open Social”

Điểm qua một số ví dụ, có thể nhận thấy ai sẽ là đối tượng tiên phong xây dựng nền tảng cho web 3.0, đó là:

- Người có tốc độ thu thập dữ liệu nhanh
- Người có khả năng thích ứng công nghệ cao
- Người có tư duy chia sẻ tri thức mở

Trong thời đại Web 2.0, Youtube không sinh ra bởi Google, cũng như Flickr không phải là ý tưởng của Yahoo. Nhưng trong thời đại Web 3.0, những ý tưởng kinh doanh sẽ dễ dàng trở thành hiện thực hơn trên các nền tảng mở (semantic web, cloud computing...).