Facebook - back to basics
Mặc dù đã phải gào lên "FACEBOOK! GET FUCKING SH!T APPS' NOTIFICATIONS OUT OF MY NEWSFEED!!!!!!!!!!!!!!!!!", không thể phủ nhận là những thay đổi mới nhất của nó đã mang đến nhiều điều thú vị xung quanh chiến lược phát triển của mạng xã hội này.
Facebook - quản lý quan hệ truyền thông
Nói Facebook là môi trường truyền thông thì hẳn là không có gì phải bàn cãi.
Bản chất của FB, thực ra cũng tương tự với nhiều MXH tiền thân khác, chính là quản lý quan hệ truyền thông. Hai mặt truyền thông và quan hệ luôn song hành và có ảnh hưởng tương hỗ với nhau. Tồn tại truyền thông chưa hẳn đã tạo ra quan hệ ( đối tượng đã tiếp nhận thông điệp nhưng không phản ứng để tạo ra quan hệ ), tuy nhiên quan hệ không thể thiếu truyền thông. Ở đây, có một ví dụ nhỏ: 2 người bạn không gặp nhau sau 10 năm vẫn nhận ra nhau thì có thể xem là "quan hệ không có truyền thông"? Theo tôi ở đây vẫn có truyền thông tồn tại thông qua nhiều dạng dữ liệu (hình ảnh diện mạo, âm thanh, trí nhớ...). Facebook được sinh ra, cũng giống như điện thoại hay nhiều phương tiện truyền thông khác trong quá khứ, để giải quyết vấn đề của quan hệ truyền thông.
Tôi không có ý định gán cho FB là MXH hướng nội dung hay hướng quan hệ cũng vì lẽ đấy. Bởi core của FB từ trước đến giờ vẫn là kết nối và chia sẻ, thể hiện mối liên quan mật thiết giữa quan hệ và truyền thông.
Trước khi thay đổi giao diện mới, FB đã cho tách rời các ứng dụng quan trọng của mình (Marketplace, Notes, Videos, Photos) ra khỏi core của nó. Marketplace bây giờ là ứng dụng Oodle. Notes, Videos, Photos đều có thể ẩn đi. Đồng thời, FB mở rộng cửa API của mình, đưa các dịch vụ ngoài như Youtube, Imeem, Flickr, hay Tumblr gần như ngang hàng với các dụng Notes, Videos, Photos. Đây là lúc FB nên rút về lõi, nhường các dịch vụ đa chức năng cho các nhà phát triển bên ngoài.
Facebook đang trở về những điều căn bản nhất của nó như tôi đề cập ở trên.
Vậy thì Facebook nó sẽ trở thành cái gì?
Trong một bài phân tích về các MXH vào T5/2007, tôi có đề cập đến giai đoạn thứ 4 của một MXH đó là: "trung tâm truyền thông xã hội (Social Media Center - SMC)". Facebook đang trở thành một trong những SMC (chính xác hơn là HUB) nơi những luồng thông tin về truyền thông và quan hệ lưu chuyển liên tục. Nghĩ cho đơn giản, hệ thống của FB có nét giống như một đài phát sóng (TV hay radio).
Ta đã biết người dùng FB tạo ra những nội dung có tính chất cá nhân hóa cao độ. Nhưng FB có tạo ra những nội dung có tính chất đại chúng? Có hai loại nội dung đại chúng:
1) Bản chất phục vụ cho đại chúng ( tin tức từ báo điện tử, phim, âm nhạc, search engine )
2) Bị chuyển hóa thành nội dung đại chúng thông qua viral effect
Theo như giả thuyết của tôi, FB đang trở về core-value của nó, do đó FB không tạo ra (1) và chỉ là công cụ hay môi trường cho (2). Nghĩ cho đơn giản, các TV shows bạn xem không phải do đài truyền hình tạo ra, mà là các công ty sản xuất nội dung xây dựng.
Điều đó cũng có nghĩa là Yahoo hay Google phải tạo ra nội dung đại chúng (News, Search, và các thể loại content khác), và lưu giữ những nội dung cá nhân hóa của người dùng (Youtube, Flickr, Google Docs).
Còn những Netvibes hay FriendFeed? Hãy làm điều gì đó khác biệt hơn.
PS: Nể concept "Activity Stream" của Jaiku!
Viết lẹ còn làm việc kiếm sống. Ai hông hỉu. Kệ!
