"Máy bay quá tải" - Tại sao bạn cần biết

Hôm nay, có một người bạn của tôi bị Vietnam Airlines từ chối chuyên chở vì lý do "máy bay quá tải" trên một chuyến bay từ Đà Nẵng đi Sài Gòn, và được VNA thu xếp chuyên chở vào chuyến bay kế tiếp. Tôi nghĩ sẽ còn nhiều hành khách hàng không sẽ rất bất ngờ khi nghe một hãng hàng không đưa ra lý do nghe có vẻ rất … động trời và vô lý "MÁY BAY QUÁ TẢI".

Thực tế, tình huống máy bay quá tải không phải trường hợp hiếm, nhưng nó cũng không quá thường xuyên xảy ra. Khi gặp trường hợp này, rất nhiều hành khách sẽ phản ứng rằng: Tôi không mang quá 20kg hành lý ký gửi tối đa, vậy thì tại sao tôi lại bị từ chối chuyên chở??? Hoặc: Chiếc máy bay nặng cả mấy chục tấn mà không chở nổi thêm vài người là cớ làm sao???

Thực tế, một lần nữa, rất đáng phũ phàng và quá phức tạp so với những gì bạn nghĩ. Trước khi dẫn dắt bạn vào mớ bòng bong mang tên "máy bay quá tải", tôi khẳng định với bạn rằng:

- Việc bạn KHÔNG mang quá khối lượng hành lý ký gửi tối đa cho phép thì GẦN NHƯ KHÔNG liên quan đến việc máy bay có quá tải hay không.

- Việc máy bay to thế, đồ sộ thế mà không chở thêm được vài người thì GẦN NHƯ KHÔNG quyết định việc máy bay có quá tải hay không.

- Điều quan trọng nhất: Việc giải thích một cách rõ ràng, chi tiết, và thấu đáo tình huống "Máy bay quá tải" liên quan rất nhiều đến kiến thức và kỹ thuật hàng không ở mức độ phức tạp cao, và cần có sự tham vấn của các chuyên gia hàng không. Trong phạm vi bài viết này, tôi sẽ cố gắng giải thích đơn giản nhất đến mức có thể.

Thế nào là "máy bay quá tải"?

Nôm na, máy bay quá tải là tình huống khối lượng của máy bay vượt quá (hoặc có nguy cơ vượt quá) tiêu chuẩn an toàn cho phép.

Có nhiều thuật ngữ và chỉ số khối lượng máy bay, thông dụng nhất là: Khối Lượng Cất Cánh (Takeoff Weight), Khối Lượng Hạ Cánh (Landing Weight), Khối Lượng Chuyên Chở (Payload), Khối Lượng Không Nhiên Liệu (Zero-Fuel Weight), Tổng Khối Lượng máy bay (Gross Aircraft Weight)…

Bạn cần chú ý là: Tổng Khối lượng máy bay sẽ giảm dần vì nhiên liệu bị tiêu hao.

"Máy bay quá tải" nguy hiểm và tác hại như thế nào?

Tôi chỉ liệt kê một số nguy hiểm và tác hại phổ biến:

• Lãng phí nhiên liệu


• Rất nguy hiểm đến máy bay và tính mạng con người khi thời tiết xấu (turbulence, thunderstorms, mưa to gió lớn…)


• Rất nguy hiểm trong suốt quá trình cất cánh và hạ cánh - Trên thế giới đã ghi nhận rất nhiều trường hợp tai nạn máy bay thảm khốc do quá tải trọng cho phép khi cất cánh/hạ cánh


• Tăng chi phí bảo trì bảo dưỡng máy bay, giảm công suất hoạt động của máy bay

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiện tượng máy bay quá tải?

Tôi chỉ liệt kê một số yếu tố phổ biến:

• Khối lượng chuyên chở (hàng hóa và hành khách)


• Khối lượng nhiên liệu


• Khối lượng của đội bay và nguyên vật liệu, trang thiết bị hàng hóa phục vụ cho chuyến bay


• Thời tiết


• Đặc điểm của sân bay khởi hành, sân bay đến, tuyến đường bay


• Chính sách hoạt động của hãng hàng không


• Đặc điểm, tuổi thọ máy bay hoạt động


• Các yếu tố khác ảnh hưởng đến khối lượng và trạng thái cân bằng của máy bay

Một số yếu tố kể trên tuy không trực tiếp làm tăng khối lượng máy bay, nhưng có thể làm giảm (hoặc thay đổi) tiêu chuẩn khối lượng an toàn cho phép.

Thử phân tích đơn giản một tình huống máy bay quá tải

Trở lại hoàn cảnh với người bạn của tôi, anh bay từ Đà Nẵng đi Sài Gòn trên máy bay Airbus A321 của Vietnam Airlines. Tôi đưa ra một tình huống máy bay quá tải dựa trên số liệu kỹ thuật và các giả thuyết như sau:

- Nguồn số liệu: Specifications Airbus A321 at Airbus.com

- Giả thuyết và tình huống theo bảng biểu bên dưới:

Overweight Aircraft Problem

Nên nhớ rằng đây chỉ là 1 trong số rất nhiều tình huống có thể khiến cho một chiếc máy bay quá tải.

Trong trường hợp quá tải, hãng hàng không bắt buộc phải từ chối chuyên chở một số lượng hành khách và hành lý, thậm chí, còn phải xả bớt nhiên liệu.

Phản ứng như thế nào khi gặp chuyến bay quá tải?

• Quá trình kiểm tra khối lượng máy bay được diễn ra gần như liên tục. Thậm chí, ngay cả khi tất cả hành khách đã vào vị trí, máy bay chuẩn bị đóng cửa để thực hiện cất cánh, chuyến bay vẫn phải bị trì hoãn để giải quyết vấn đề quá tải


• Khi xảy ra quá tải, hãng sẽ sử dụng hình thức động viên tình nguyện để khuyến khích những hành khách tự nguyện dời sang chuyến bay kế tiếp. Hoặc, hãng sẽ buộc lòng phải từ chối chuyên chở một số hành khách và hàng hóa.


• Việc xảy ra quá tải là lỗi hoàn toàn của hãng hàng không. Đa số các hãng hàng không đều có phương án giải quyết cho các hành khách bị từ chối (chuyển sang chuyến bay kế tiếp, hoặc chuyển sang hãng hàng không khác, hoặc chăm sóc nơi ăn chốn ở cho hành khách, hoặc bồi thường). Khi bị từ chối, hành khách có quyền được yêu cầu hãng hàng không phải cung cấp những quyền lợi này.

Vài mẹo nhỏ để tránh bị từ chối do quá tải

Mặc dù máy bay quá tải không phải là lỗi của hành khách, nhưng bạn vẫn có thể tránh được:

• Bay hạng Business hoặc First Class. Tôi không hề nói đùa! Các hãng hàng không sẽ luôn "đuổi khéo" hành khách hạng Economy/Coach


• Hãy bay gọn nhẹ! Càng ít càng tốt!


• Check-in sớm. Nếu thời gian check-in là 3 tiếng, hãy check-in sớm trong khoảng 1,5 tiếng đầu tiên. Những người check-in muộn là những hành khách có nguy cơ bị từ chối cao nhất.


• Đừng ngồi ở phần đuôi máy bay. Khối lượng hành khách tại phần đuôi máy bay là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khối lượng và cân bằng của máy bay


• Đừng khiêu khích nhân viên hàng không. Bạn có nguy cơ sẽ là người bị từ chối nếu gặp kẻ "thù dai"

Khi một hãng hàng không từ chối chuyên chở bạn vì lý do an toàn do máy bay quá tải, bạn nên tôn trọng quyết định (và là cách duy nhất) bởi hãng hành động vì sự an toàn của chính bạn và những đối tượng có liên quan. Và cũng là dấu hiệu chứng tỏ hãng thể hiện nguyên tắc hoạt động an toàn và uy tín.

Cuối cùng, đối với những hành khách chưa nhiều kiến thức an toàn hàng không, tôi xin đưa ra một lời khuyên rất dễ hình dung:

Một chiếc máy bay có thể nặng hàng chục tấn trên đường băng, nhưng chỉ là một cánh chim rất mỏng manh ở độ cao 10,000m.

Tại sao Air Mekong dừng hoạt động tuyến SGN-DAD?

Khi Air Mekong (MKG) khai trương tuyến SGN-DAD (TPHCM-Đà Nẵng) vào cuối năm ngoái, tôi đã có hoài nghi về việc chọn lựa máy bay so với tuyên bố định vị của Air Mekong, "một hãng hàng không truyền thống với đầy đủ dịch vụ". Việc MKG công bố dừng tuyến SGN-DAD không có gì thực sự bất ngờ. Tại sao MKG lại rút khỏi tuyến đường vốn là một trong những tuyến hàng không nội địa bận rộn nhất Việt Nam? Bài báo Private airlines stuck on the ground (TNO) trích dẫn nhận định của chuyên gia nói rằng Bombardier CRJ-900 (BC9) phù hợp hơn với short-haul flights. Thực tế, SGNDAD thuần túy là short-haul với chỉ 50 phút bay mỗi chiều. Cũng có ý kiến cho rằng giá vé của MKG đắt hơn VNA nhưng thực ra là tương đương về mức giá.

Từ đánh giá cá nhân, việc MKG chọn BC9 hoạt động trên tuyến SGNDAD chứng tỏ hãng chưa đánh giá hết đặc điểm của tuyến bay này, và càng làm yếu vị thế của MKG trong môi trường cạnh tranh với Jetstar Pacific (BL) và VNA.

Chọn máy bay hoạt động không phù hợp

- Chọn BE9 trên tuyến đường vốn thường trực sự có mặt của Airbus & Boeing. Không gian nhỏ hẹp và bề ngoài của BE9 dễ tạo cho hành khách cảm giác mỏng manh, không an toàn; nhất là đối với môi trường Việt Nam - nơi người dân còn chưa có nhiều hiểu biết về vận tải hàng không.

- Một đặc thù của tuyến SGNDAD là hành khách rất đa dạng, bất lợi của BE9 được thể hiện rất rõ:

• Giới hạn số ghế ngồi dành cho trẻ em - Bất lợi với hành khách đi theo gia đình hoặc theo đoàn có trẻ em (Gần đây MKG đã nới lỏng giới hạn này)


• Không tương thích với jet bridges tại các sân bay hiện nay của Việt Nam


• Legroom chật hơn Vietnam Airlines


• Inflight service cũng bị giới hạn - bất lợi này càng rõ đối với thời gian bay dài hơn một tiếng khi MKG hoạt động các tuyến HAN-SGN và HAN-Phú Quốc

Những điều này làm cho Air Mekong kém hấp dẫn với các đối tượng hành khách hạng thương gia, thương nhân, gia đình có trẻ nhỏ và hành khách cần sự trợ giúp đặc biệt.

Nguồn cung quá thấp, lịch bay kém linh hoạt

Supply on SGNDAD and SGNHAN

Trong bảng thống kê ước tính về nguồn cung giữa các hãng trong một chiều bay trên tuyến SGNDAD, MKG chỉ bay 2 chuyến mỗi ngày với khoảng 180 ghế / 1 chiều, hãng chỉ chiếm 7% nguồn cung trên tuyến SGNDAD. Hệ quả dễ thấy đó là các hạng vé khuyến mãi của MKG sẽ bán hết rất nhanh, chỉ còn lại vé giá thông thường với số lượng không nhiều, điều này sẽ tạo cảm giác giá vé của MKG thường cao hơn các hãng khác. Số chuyến ít, lịch bay kém linh hoạt càng khiến MKG rơi vào bất lợi trước nguồn cung (vé khuyến mãi và vé thường) dồi dào của BL & VNA.

Sales channels chưa hoàn thiện

Ngoài trừ kênh bán trực tiếp cho các hãng du lịch mà tôi không có đủ thông tin để đánh giá, các kênh bán khác MKG cũng không thực sự hoàn thiện: hệ thống bán vé qua mạng trực tiếp chưa thực sự linh hoạt, số lượng đại lý của hãng chưa nhiều. Ngay cả các tuyến bay quan trọng của MKG như Hà Nội / Sài Gòn - Phú Quốc đều chưa xuất hiện trong các hệ thống GDS.

Truyền thông chưa thực sự hiệu quả

Ngay cả đến với những người thường xuyên cập nhật thông tin hàng không hằng ngày, thông tin về Air Mekong thực sự vẫn thực sự còn ít ỏi. Nếu tôi nhớ không lầm thì tôi có thấy MKG có tham gia tài trợ cho một chương trình truyền hình, thú thật rằng vội vã sử dụng sponsorship và product placement trong trường hợp này không phải là một cách hay.

Định vị mơ hồ

Như tôi đã có đề cập ở trên, chọn máy bay không phù hợp làm cho chất lượng dịch vụ trở nên khập khiễng với tuyên bố định vị của Air Mekong. Cá nhân tôi nghĩ, với đội hình máy bay hiện tại, Air Mekong tốt hơn nên tự xây dựng Concept of Service hơn là tập trung vào định vị "full service". Ở Thái Lan, Bangkok Airways đã cực kỳ thành công với concept "Boutique Airline", vượt qua Thai Airways trên nhiều tuyến bay đến các điểm du lịch nội địa.

Bay mãi trong con chim sắt xanh ở độ cao 10,000m với dịch vụ dường như 10,000 năm mới chịu thay đổi là một thứ cảm giác buồn chán thường trực. Hi vọng con sếu đầu đỏ sẽ sớm trở lại DAD với một điều gì đó thực sự khác biệt.

Bay đến Bali để Eat-Pray-Love (pt.1)

Dành cho các crazy-fan của Bali và những ai muốn đi du lịch đến Bali. Viết từ kinh nghiệm cá nhân khi đi đến Bali.

1) Bay đến Bali

- Từ Sài Gòn & Hà Nội, bạn có thể bay đến Bali (DPS) qua Singapore (SIN), Kuala Lumpur (KUL) hoặc Jakarta (CGK) (trừ Hà Nội). Một mẹo để bay tiết kiệm đó là nên tránh các chặng bay quốc tế (từ nước này sang nước khác) càng ít càng tốt, do đó cách rẻ nhất để bay từ SGN đi Bali là thông qua Jakarta

a) Bay đến Bali qua hub Kuala Lumpur

- Malaysia Airlines và AirAsia bay SGN-KUL-DPS hằng ngày

- Với Malaysia Airlines, tổng giá vé khứ hồi toàn chặn có khuyến mãi Sài Gòn - Bali (via KUL) sẽ từ 500-600 USD

- Với AirAsia, Tổng giá vé khứ hồi hạng không khuyến mãi khi bay SGN-KUL-DPS tối đa không quá $450

b) Bay đến Bali qua hub Singapore

- Cách tốt nhất bay đến Bali từ Sài Gòn là bay Singapore Airlines. Mặc dù Singapore Airlines nổi tiếng với giá vẻ cực kỳ đắt đỏ, nhưng service thì không thể nào chê được. Từ tháng 1 đến tháng 3, Singapore Airlines thường hay khuyến mãi tuyến SGN-Bali (via Singapore) với giá vé khá hấp dẫn cỡ 450 - 500 / khứ hồi. Mặc dù vậy, tôi đã bay SIA đi Bali khứ hồi với chỉ khoảng $418 (corporate rate), còn cao lắm cũng cỡ $640 là chấp nhận được

- Vì tôi có ấn tượng rất xấu với các hãng giá rẻ nên sẽ không đề cập đến Tiger & Jetstar ở đây. Nhưng nếu bạn có thể bay chặng SGN-SIN với vé rẻ, thì có thể cân nhắc bay chặng SIN-DPS như sau:

* Qatar Airways bay SIN-Bali mỗi tối hàng tuần, vé khứ hồi rẻ nhất USD 260++. Hãng 5 sao nên rất chiều khách, bay chặng ngắn ban đêm được cho uống rượu vang thoải mái (tất nhiên là phải yêu cầu tiếp viên một cách lịch sự và thân thiện)

* KLM bay SIN-Bali vào các ngày 2,4,6,7, vé khứ hồi rẻ nhất USD 160++. Chiều bay Bali-Singapore thì rất đúng giờ, nhưng chiều bay Singapore-Bali thì rất hay bị trễ do máy bay từ Amsterdam đến Singapore thường hạ cánh muộn hơn so với dự kiến

c) Dành cho các bạn không có nhiều kinh nghiệm khi transit/interline giữa Sài Gòn và Bali (qua Kuala Lumpur, Singapore):

* Khi bay với Singapore Airlines/Malaysia Airlines trên toàn chặng, tại quầy check-in ở Sài Gòn, bạn yêu cầu xuất thẻ boarding pass & interline hành lý đi thẳng đến Bali. Hành lý sẽ được nhận tại Bali chứ không ở tại SIN hoặc KUL

* VIA KUALA LUMPUR: vì các chuyến của Malaysia Airlines & AirAsia  giữa Sài Gòn - KUL - Bali chỉ đến & đi trong cùng 1 Terminal nên tôi không đề cập ở đây

* VIA Singapore:

- Nếu bay SGN-SIN bằng Tiger: bạn phải làm thủ tục nhập cảnh vào Singapore, sau đó xách hành lý đến các Terminal khác trong sân bay, làm lại thủ tục xuất cảnh khỏi SIN và check-in

- Đối với các hãng khác thì bạn luôn ở trong khu vực transit nên khỏi cần lo nghĩ. Giữa các nhà ga T1, T2, T3 thì không cần làm thủ tục gì cả, cứ tự do đi lại (miễn là đừng đến quầy hải quan xuất nhập cảnh), và có tàu điện nối giữa các nhà ga nên chỉ mất từ 15-20 phút đi bộ và trung chuyển giữa các nhà ga

- Với Singapore Airlines: bạn sẽ đến nhà ga T2, và bay tiếp SIA đi Bali cũng tại T2

- Với Jetstar: bạn sẽ đến nhà ga T1, các hãng bay đi Bali và xuất hành tại T1: KLM, Garuda Indonesia, AirAsia

- Với Qatar Airways: Qatar bay SIN-Bali từ nhà ga T3

- Singapore Airlines có thỏa thuận interline hành lý (không interline boarding pass) với KLM, Garuda, Qatar nên khi đến Changi, bạn chỉ cần đến quầy thủ tục transit gần nhất: trình vé chặng Singapore-Bali và được xuất boarding pass, nhớ nói nhân viên quầy thủ tục interline tiếp hành lí ký gửi đi Bali (nếu không nó sẽ bị kẹt lại ở Singapore) - rất nhiều hành khách (kể cả những khách bay thường xuyên) cũng hay bất cẩn mắc những tình trạng như thế này nên bạn phải chú ý

d) Bay đến Bali qua hub Jakarta

- Với Lion Air: Mặc dù LionAir là hãng của Indonesia nhưng họ không bay đến Jakarta, mà chỉ bay đến Singapore từ Sài Gòn (xem phần trên: Bay đến Bali qua hub Singapore)

- Với AirAsia, Tổng giá vé khứ hồi hạng không khuyến mãi khi bay SGN-CGK-DPS tối đa không quá $400

- AirAsia chỉ bay SGN-CGK vào các ngày lẻ (1,3,5,7) và chỉ duy nhất 1 chuyến vào các ngày đó. Vì vậy, nếu chặng SGN-CGK chẳng may bị hủy chuyến thì bạn phải chờ đến ngày hôm kia mới có chuyến bù

- AirAsia bay SGN-CGK sẽ hạ cánh vào nửa đêm. Cách rẻ nhất để qua đêm ở sân bay Jakarta là bạn nên tìm một nhà hàng fastfood 24/7, chui vào đó ăn vài cái burger và chợp mắt một tí. Nếu bạn bay chặng CGK-DPS với Garuda Indonesia, thì bạn có thể làm thủ tục check-in sớm, vào khu vực chờ và kiếm chỗ nào đó để ngủ. Các quầy check-in bay đi DPS sẽ làm thủ tục từ 3-4h sáng, nên bạn chịu khó một tí thay vì đi kiếm khách sạn qua đêm

- Từ Jakartar có rất nhiều chuyến bay đến Bali, Denpasar từ sáng sớm đến nửa đêm của nhiều hãng. Giá vé nội địa rất rẻ, tương đương SGN-Đà Nẵng nếu bạn book được vé khuyến mãi thì còn rẻ hơn nữa. Các hãng hàng không Garuda Indonesia, Airasia, Lion Air và Batavia Air đều có mức vé khuyến mãi CGK-DPS quanh năm

- Chú ý khi bay nội địa ở Indonesia: Một số hãng hàng không nội địa có uy tín ở Indonesia: Garuda Indonesia, Airasia, Lion Air và Batavia Air. Ngoài 4 hãng này, bạn không nên bay các hãng nhỏ khác

2) Mùa nào đi Bali tốt nhất?

- Theo một số người làm du lịch ở Bali thì đây là vùng quanh năm thời tiết đều nắng ấm và khí hậu cũng tương đối ổn định nên không có khái niệm low/high season. Tuy nhiên,3 tháng đầu năm ở Bali là mùa ít khách du lịch hơn so với các tháng hè. Trời tương đối mát mẻ, cũng hay mưa buổi chiều tối như ở Sài Gòn

- Vào mùa bão ở Nam Thái Bình Dương, Bali thỉnh thoảng cũng hay bị ảnh hưởng từ các cơn bão vào Úc Châu. Tuy nhiên ảnh hưởng không lớn, thường là có nhiều mây và mưa to vào chiều tối

- Nhớ để ý tin tức liên quan đến tro bụi núi lửa ở Bali vì có thể ảnh hưởng đến các chuyến bay

3) Bạn sẽ gặp những ai ở Bali?

- Bali còn được gọi là "Đảo resort của người Úc" nên nếu bạn không thích người Úc thì chuẩn bị tinh thần

- Ngoài ra, người Nhật, Trung Quốc, Nam Hàn và Đài Loan cũng chiếm số lượng khách du lịch đáng kể

4) Chú ý khi đến và đi ở sân bay Denpasar, Bali

- Khi đến quầy thủ tục hải quan, bạn rẽ vào 3 quầy phía bên tay phải có đề biển "Temporary Stay". Người ta không ghi rõ là "for ASEAN passports" nên bạn cần chú ý. Nếu đến các quầy khác, mấy cha hải quan cũng đuổi bạn qua 3 quầy đó mà thôi, mắc công phải xếp hàng lại

- Sân bay Denpasar rất an toàn ngay cả khi đến Bali lúc nửa đêm, bạn có thể đổi tiền tại rất nhiều quầy giao dịch hoặc rút từ ATM. Sau khi ra đến Arrival Gate, bạn quẹo phải, có quầy Airport Taxi, đến quầy này lấy ticket và được tài xế taxi dẫn ra xe đưa về khách sạn. Tài xế taxi ở Bali đa số rất thân thiện và vui tính

- Khi rời khỏi Bali, bạn phải nộp “thuế xuất hành” (airport departure tax): 150,000 IDR cho các chuyến quốc tế và 40,000 IDR cho các chuyến nội địa. Nếu bạn quên đổi tiền/ thiếu tiền sau khi làm thủ tục check-in cũng không sao vì lối đi từ các quầy check-in đến immigration counter có rất nhiều quầy đổi tiền và ATM. Thuế xuất hành sẽ thu tại 1 quầy riêng (chứ nhân viên xuất nhập cảnh không thu), cho nên đừng kẹp tiền vào passport khi trình tại immigration counter. Lúc xuất cảnh tại DPS, tôi đã chứng kiến một sự hiểu lầm không đáng có với 1 ông khách người Úc nhỡ kẹp tiền departure tax vào passport

- Chất lượng du lịch của Bali nói riêng và Indonesia có thể không sánh được với Thái Lan, nhưng chắc chắn là nhân viên hải quan ở Bali thân thiện với khách du lịch hơn hải quan Thái rất nhiều

5) Bali có an toàn không?

- Cá nhân tôi nghĩ Bali khá an toàn. Nếu bạn bị ám ảnh bởi khủng bố đánh bom này nọ thì chỉ có mỗi vùng Kuta là nên đề phòng. Hạn chế đi về khuya (từ 9-10h là nên về khách sạn). Tránh lảng vảng la cà ở mấy bar,club

- Tôi đã từng lang thang lúc 2-3h sáng ở đường phố Kuta, và rút ra nhận xét là: HẺM NGÁCH ở Kuta có khi an toàn hơn đường cái. Nếu bạn có thể đi bộ về khách sạn bằng đường hẻm ngách thì nên đi (thậm chí vào 2-3h sáng). Bởi vì vào đêm khuya hay có rất nhiều xe ôtô đậu bên đường, và không biết cái xe nào có chứa bom; nên thấy nơi nào tụ tập nhiều xe ô tô trước chỗ đông người nên lo mà đi qua cho lẹ, không nó nổ cho một phát là nhận không ra xác ngay

6) Chú ý khi chi tiêu ở Bali

- Ở Bali, mạng lưới các quầy đổi tiền chợ đen rất nhiều và tỉ giá thì cũng chênh lệch khác nhau. Với tiền USD cũ hoặc bị nhàu hay có vết thì họ sẽ không chịu đổi hoặc đổi với giá rất cao. Nếu bị mánh này, bạn chỉ cần nói không đổi nữa và đi tìm quầy đổi tiền khác

- Khi đổi tiền, yêu cầu họ nhân số tiền quy đổi ra máy tính và nhớ đếm cho đúng khớp với số hiển thị trên máy tính của họ trước khi rời khỏi quầy

- Khác với Thái Lan, ở Bali không ưa chuộng séc du lịch (American Express Travellers Cheque có thể mua ở ngân hàng ACB) nên bạn cũng cần chú ý

7) Sử dụng 3G và Online Maps ở Bali

- Tại Bali, bạn có thể sử dụng 3G. Lúc ở Bali, tôi sử dụng dịch vụ của hãng Telkomsel. SIM và top-up card của Telkomsel có bán đầy ở các 24/7 stores của 7-Eleven

- Nên mang theo 1 smartphone có hỗ trợ GPS & Online maps sử dụng Android hoặc iPhone. Nếu không muốn sử dụng 3G mà vẫn có thể dùng maps thì có một số offline map apps mà bạn có thể sử dụng như sau:

* Với HDH Android: Mapdroyd hoặc Maverick (Free Edition)

* Với iPhone (tự tìm trong App Store nhé)

8) Ở đâu tại Bali?

- Nơi du lịch sầm uất và tập trung đông khách du lịch nhất là huyện Kuta, cũng là nơi gần sân bay nhất. Bạn nên đặt phòng khách sạn ở huyện Kuta, nếu ở huyện Benoa (khu du lịch resort cao cấp) thì sẽ rất buồn vì khá im ắng, lại xa khu vui chơi (từ Benoa đi Kuta có xe trung chuyển của khách sạn, đi mất gần 30 phút)

-Thời gian ở Bali chủ yếu là công tác nên tôi không rành các khách sạn budget ở đây. Tuy vậy, để tìm khách sạn ở trung tâm Kuta và gần biển, gần khu phố du lịch, bạn vào Google Maps, search “Hotel Mercure Kuta Bali”, lấy nơi này làm tâm và tìm các khách sạn khác ở gần đó

- Ở Kuta và Benoa, bạn nên thuê xe máy đi lại cho tiện

9) Đi du lịch Bali kiểu Julia Roberts trong Eat, Pray, Love

- Nói chung, ở Bali đi đâu cũng thấy đền, nói vui là nhắm mắt đi cũng đụng đến đền

- Phần lớn các cảnh quay của Julia Roberts (vai Liz) tại Bali trong phim “Eat, Pray, Love” là ở vùng Ubud, cách sân bay và huyện Kuta gần 1 tiếng đi xe. Ubud nằm ở vùng đồi núi nên sẽ không có biển đâu nhé

- Cảnh Liz đạp xe qua các con hẻm có đền cổ ở Bali: làng Kintamani (cách Ubud 1 tiếng đi xe về hướng Bắc)  gần núi lửa và hồ Batur. Đây là ngôi làng cổ, có giống chó Kintamani rất đẹp, bạn có thể bắt gặp giống chó này ở Kuta. Vì Bali có rất nhiều đền nên nếu không có điều kiện đi Kintamani, bạn vẫn có thể tìm thấy đền rất nhiều ở Kuta, đạp xe đạp khám phá các con hẻm ngõ ngách ở Kuta cũng thú vị

- Cảnh Liz đạp xe qua cánh đồng lúa ở Bali: Ở Ubud là nơi có nhiều cánh đồng đẹp nhất. Nếu không có điều kiện đi Ubud, bạn có thể thuê xe máy từ Kuta đi đến ngôi đền biển Tanah Lot. Trên đường từ Kuta đến Tanah Lot cũng đi qua nhiều cánh đồng đẹp

- Cảnh Liz ngồi thiền bên hồ sen, xung quanh là đồng và núi đồi: Cảnh này quay trong một villa tại Four Seasons Resort at Sayan, Ubud. Nếu đã từng ở một resort của Four Seasons hay Ritz ở nước ngoài, bạn sẽ thấy The Nam Hai hay các resort khác của GHM chả là cái gì. Giá 1 villa ở tại Four Seasons cũng tương đối dễ ghét thôi, từ $1,200 trở lên. Nếu ở luxury resort giá quá cao, thì bạn có thể tìm kiếm các resort khác ở Ubud với giá mềm hơn