pride of the morning

Thành Phố Thơm Mát - Hit or Miss?

Năm ngoái, Close-Up đã có một chiến dịch hoành tráng, tốn nhiều công gõ phím lẫn nước bọt của dân MKT (Tìm em nơi đâu). Năm nay, Close-Up không chơi chiêu "núp lùm" nữa, mà chơi công khai luôn. Dựng cái ầm một Thành Phố Thơm Mát (TPTM) ra mắt đúng 1 tuần trước. Creative và PR cho online campaign này là Lowe và JWT, còn digital agency phụ trách xây dựng front-end lẫn back-end cho hệ thống của TPTM là WHO Digital (vốn chuyên làm sites cho Nokia, U... để coi vụ này họ mần ăn cái social game ra sao). Sau 1 tuần quan sát TPTM, tui thấy campaign này bắt đầu phát sinh nhiều bất ổn:

1) Mật ít ruồi nhiều

Sau 1 tuần ra mắt, TPTM đã có gần 20,000 thành viên. Tui cho đây là một con số đáng kể. Thử so sánh với một mạng xã hội ở VN ra mắt vào năm 2007, có chạy print và online promotion, thì việc thu hút được ~ 25,000 thành viên mới có thể xem là một thành công lớn.

Quan sát số liệu trên trang chủ ở nhiều thời điểm khác nhau, số thành viên online đồng thời tại một thời điểm nhất định trên TPTM thường không quá 100 người. Nghĩa là" Active User chỉ chiếm 0.5%, quá ít cho tuần launch đầu tiên với sự xuất hiện hàng tá sao. Nếu xu hướng này cứ kéo dài, không ai dám chắc TPTM sẽ là một campaign thực sự thành công.

2) PR lệch pha

- Cùng một lúc gán cho TPTM 2 khái niệm "mạng xã hội" và "game online". Trong hoàn cảnh dày đặc những Zing Me, Facebook, Cyworld và một đống game-online; việc gán nhiều khái niệm một cách tham lam, vô hình trung đã đẩy TPTM vào thế phải giành giật khách từ đám đại ca kia. Quan trọng hơn nữa, vẫn là confused cho target audience với nhiều khái niệm thi nhau lên mặt báo.

- Chưa khai thác hết khả năng của celebrity endorsement: Mời nhiều người nổi tiếng tham gia TPTM là một cách hay, nhưng trước hết TPTM phải thực sự là một sản phẩm có chất lượng. Tui vẫn chưa thấy các bài PR gắn kết được các celebrities với sản phẩm TPTM, chỉ mới dừng lại ở giới thiệu và lôi kéo người tham gia. Vả lại, trong một thời gian rất ngắn mà tung nhiều PR story angles với một cái core value không rõ ràng, gây lúng túng cho khách hàng. Thì liệu có còn là hay?

- Quan trọng nhất là câu hỏi: "Tại sao tui phải tham gia TPTM?" chưa được giải đáp.

3) Overbranding

Một cái chưa hay của TPTM là sử dụng domain www.closeup.com.vn, và chèn logo Close-Up vào các vị trí tốt nhất có thể. Điều này làm cho người truy cập cảm thấy tính không lâu dài của TPTM. Trong một năm có nhiều campaign khác nhau, TPTM chắc chắn không thể thọ lâu. Vậy thì có lý do gì để người dùng tham gia và gắn bó với sản phẩm này?

 4) Sản phẩm chưa hoàn chỉnh

- Tốc độ download chậm

- Lỗi trong game, lỗi nặng nhất là nhiều lần không tải được components.

- SEO mù u (thử tìm "mạng xã hội" trên Google mà không thấy Sponsored Links, hay kết quả gì tráo trọi)

- Scalability kém: Phần ứng dụng được thiết kế hoàn toàn bằng Flash. Mà tui dám chắc chỉ cần tải đống flash objects trong thời điểm chỉ có vài trăm thành viên online cùng một lúc đã là vấn đề rồi, chứ chưa nói gì việc phục vụ cho cả ngàn con người.

Túm tùm tụp lại, tui vẫn chưa thấy có một chiến lược nào rõ ràng của Close-Up để build-up hệ thống branded-sites của nó (official site, community site, micro-sites...), vẫn là luẩn quẩn trong mớ bùi nhùi - microsite hay macro-microsite. Nhưng dù sao, thử nghiệm mới này của Close-Up vẫn đáng được nhắc đến, vì đây là một trong số ít nhãn hàng thực sự active trong môi trường online ở Việt Nam. Campaign Thành Phố Thơm Mát chỉ mới launch được 1 tuần, chưa đủ thời gian để kết luận bất cứ điều gì. Hit or Miss thì hậu xét vậy.

microsite hay macro-microsite???

Nhờ bỏ cái lunch với các GM của 5-star hotels ở Đà Nẵng mà có dịp nói về một cái topic mà lâu nay tui tưởng tui đã quên: Microsite! Số là ngồi 8888 với một người bạn về microsite. Tôi mới rút ra một kết luận là ngày nay, chúng ta dường như đang mặc cho microsite một chiếc áo quá khổ. Nói cách khác, đó là ép nó phải gánh vác những vai trò vốn dĩ đã thuộc về nhược điểm của microsite, thậm chí, còn nhầm lẫn microsite với website của doanh nghiệp.

Hầu hết các microsite hiện nay được các online marketers sử dụng như teaser, hoặc phục vụ cho các campaigns. Bởi vậy, các microsite thường rất hữu dụng khi cần triển khai các chiến lược truyền thông chuyên biệt, nội dung truyền thông thường có tính chất tập trung cao. Do có bản chất như vầy, nên tuổi đời của microsite thường là ngắn.

Gần đây thì có microsite cho chiến dịch "7 Days 2 Love" của Pond's http://www.7days2love.com/. Tôi rất thích microsite này bởi nó tạo được cảm xúc với visitor ngay từ đầu bằng màu hồng dịu nhẹ, animation, hình ảnh cho đến giai điệu piano rất hay ở background. Nhưng cũng vài minisite mà tôi không thể chịu nổi, như microsite cho chiến dịch "Life Can't Wait" của Sunsilk (đọc phàn nàn ở đây: Life is the Wait! - http://im.doquangtu.net/post/82727058). Hoặc nghèo thông tin như website của Vaseline (www.vaseline.com.vn) - Microsite của "Chuyên gia dưỡng da toàn thân" mà lại nặng tính quảng cáo hơn là tính chuyên gia và consumer-education.

Có quan điểm cho rằng nên tìm giải pháp duy trì và nâng cấp nó (http://vietnga.vxix.com/?p=35). Đây là cũng là một giải pháp sáng tạo nhưng cá nhân tôi nghĩ: liệu có cần thiết phải thay đổi hay không?

- Với tốc độ sinh sản của muôn hình vạn trạng của các loại microsite. Việc giữ chân khách hàng trên các microsite là điều rất khó.

- Hầu hết các microsite được xây dựng rất nhanh, nếu không muốn nói là quá vội vàng. Nên sẽ khó mà mở rộng ra.

- Nếu duy trì một cộng đồng trên microsite thì có khác gì với việc chúng ta đang tự đi xây dựng lại một mạng xã hội thu nhỏ??? Để làm gì? Một khi vai trò đó nên được gán cho website chính thức của sản phẩm hoặc dịch vụ.

Chi bằng khai thác tốt nhất những ưu điểm của microsite nhưng gắn kết nó với các môi trường truyền thông trực tuyến, như các mạng xã hội... Các microsite vẫn sẽ tồn tại song song với các official site và community site.

Chẳng nói đâu xa, nhìn qua website của Britney Spears (www.britneyspears.com) và mạng xã hội dành cho Britney fans (www.circusvip.com). Một case-study rất hay đáng để các online marketers Việt Nam học tập. Gần hơn nữa là dự án IAC của Nokia, do NS Quốc Bảo làm webmaster. Dự án này kéo dài đến 2 năm (vừa đóng cửa hôm 1/5 vừa qua). Nếu IAC chỉ bèo bọt như các microsite nói trên, mà không được đầu tư mở rộng thành một community site thì có thu hút được một bộ phận không nhỏ các nghệ sĩ độc lập ở VN như mong muốn hay không. Riêng LG cũng đã liên kết với Cyworld để xây dựng cộng đồng cho các nhãn Lacvert Essence và DTDD LG hơn 1 năm nay. Thước có sở đoản, tấc có sở trường. Đâu phải cứ nhét hết tất cả vào một microsite mới gọi là tốt nhất!

Thêm một ý nữa, nói là xây dựng một online community xung quanh brand nghe có vẻ dễ nhưng thực tế thì trái ngược như vậy. Ông bà ta có câu: Chơi dao có ngày đứt tay! Social media là con dao 2 lưỡi nên càng phải thận trọng hơn nữa. Đừng để cái online community mà các brand managers xây nên lại chính là brand-killer.

If your microsites aren't broken, so don't fix it!

Thà rằng không có còn hơn!

Buổi tối cuối tuần, đang sắp đi ngủ thì "bị" tình cờ tìm được cái địa chỉ blog này - Blog Bò Sữa (http://tr.im/lCvc). Nhảy vô coi xong cái tui TỈNH NGỦ luôn! Ba thứ cảm giác thất vọng - thẫn thờ - hụt hẫng quay mòng mòng trong đầu như cái máy xay sinh tố. Đinh ninh 90% là blog này do agency của Vinamilk tổ chức ra, 10% còn lại là do có người nhảy vào tự khai.

Tôi rất có cảm tình với cái campaign này của VNM, dù rằng đây chỉ là đẹp về mặt ý tưởng nhân văn. Nhưng coi xong cái blog Bò Sữa này thì hết chịu nổi!

- Không biết là viết cho ai

- Nội dung & cách trình bày hết sức lủng củng, nếu không muốn nói là quá cẩu thả

- Không promotion, nhìn vào friendlists, comments per post, và wall comments là biết hiệu quả đến đâu

Ban đầu cứ đinh ninh cái này do Lowe làm, không lẽ làm tệ vậy! Hỏi một người bạn mới biết cái này không phải của Stitch/Lowe làm. Xong cái check phát té ra là Masso ( cũng làm events cho campaign này luôn ) làm. Tui càng không thể hiểu nổi. Masso cũng có danh có vị, lý nào đẻ ra một cái campaign's blog tệ hại đến mức như vậy!

Mất cảm tình với cách làm social-media so-called của Vinamilk & Masso. Thà rằng không có còn hơn!

Thôi! Vuốt cục tức, ngồi coi cái TVC 6 triệu ly sữa cho bớt giận!

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=XA-EMnw-X4k&hl=en&fs=1]

Google Analytics - Chết vì thiếu hiểu biết?

Có dịp đọc qua bài 10 lực lượng cản trở Google’s domination (phần 2) của bác TanNg, thấy bác có phân tích về vấn đề của Google Analytics, tôi cũng góp thêm một số chia sẻ để nhìn khách quan hơn về cách tính toán dữ liệu của Google Analytics (GA). Tôi không có ý định bài bác lại quan điểm của ai, mà chỉ muốn thấy rằng nguyên nhân nằm ở GA đang lập lờ đánh lận con đen hay do những người làm SEO thiếu hiểu biết thừa ảo tưởng? 

Để hiểu đúng về cách GA ghi nhận traffic sources, tôi tham khảo từ các bài viết sau đây, có mô tả cách thức ghi nhận của GA, như sau:

1. How Does Google Analytics Track Conversion Referrals?
2. Google Analytics - Traffic Sources
3. Discussions > Analytics Basics > initial referrer

Như vậy, trật tự ghi đè traffic sources sẽ được minh họa như sau:

Thứ nhất, theo mặc định phổ biến, cookie GA với 1 chuỗi unique ID sẽ được cài đặt và lưu lại trong trình duyệt sẽ hết hạn sau 6 tháng. Như ta thấy, Organic Search luôn bị ghi đè bởi các nguồn khác trừ Direct. Một điều cần nhớ rằng: Hầu hết trong online marketing campaigns, các loại hình quảng cáo như banner, newsletters, thậm chí flash-banners đều có sử dụng kỹ thuật manual tagging. Do đó, các traffics đến từ những nguồn này sẽ ghi đè lên organic search trong dữ liệu thống kê.

Thứ hai, nên nhớ rằng dù cho GA có ghi nhận giá trị cuối cùng (last click) là Organic Search hay khác nữa thì các nguồn truy cập quá khứ cũng đều được ghi nhận (dòng dữ liệu liên tục).

Ví dụ:
- Ngày 1: A thăm website X qua các nguồn: direct, banner, search. Last click có thể là search nhưng "lần click vào banner" vẫn được ghi nhận trong GA.
- Ngày 2: A thăm lại website X qua các nguồn email, search, banner. Last click có thể là banner, nhưng "lần truy cập qua search" vẫn được ghi nhận trong GA.

Thứ ba, xét theo thời gian trong vòng 6 tháng, liệu ta có thể lập luận rằng: GA đã phủ định vai trò của Direct Traffic và gom công của nó vào Organic Search? Nghe có vẻ đúng nhưng chưa hẳn, bởi vì:
- Sự tăng trưởng của các referral sites (Facebook, Twitter, Myspace, Digg…) sẽ tạo sức ép lên tỉ lệ Organic Search. Các marketers sẽ tập trung vào tỉ lệ này hơn là Organic Search, dẫn đến vai trò của nó bị đẩy xuống hàng thứ yếu. (Xem: Facebook - back to basics)
- Sự thu hẹp của Direct Traffic về mặt khách quan:

• Xu hướng tích hợp các công cụ search, widget vào trình duyệt, desktop ảnh hưởng đến hành vi duyệt web của người sử dụng.
• Sự phổ biến của kỹ thuật Manual Tagging không chỉ áp dụng trong các loại banner-ad, email-ad, mà còn được áp dụng trong các flash-ad, text-link-ad, RSS, ứng dụng desktop để ghi nhận chính xác hơn các nguồn traffic.
• Direct Traffic phản ánh khá chính xác tỉ lệ người truy cập trung thành với website, nhưng hành vị duyệt website bị thay đổi do (1) và (2)

Do đó, không thể vội vàng kết luận rằng giá trị mang lại của các loại hình quảng cáo trên sẽ chỉ được tính một lần trong GA. Hơn nữa, trong GA, ta có thể dễ dàng phân tích dữ liệu traffic sources theo time-frame bất kì, do đó có thể loại bỏ yếu tố cộng dồn traffic vào Organic Search một khi campaign kết thúc.

Nhưng last-click lại cực kỳ quan trọng trong một số trường hợp điển hình dưới đây:

2- Một số vấn đề phát sinh đến từ cách ghi nhận traffic sources của GA

Ví dụ 01:

Tuy nhiên, thực tế thì lại không đơn giản như vậy. Một chiến dịch quảng cáo phổ thông sẽ bao gồm cả các hoạt động online và offline. Ta hãy xem điều gì xảy ra với 1 chiến dịch quảng cáo:

Nhãn hàng X quảng cáo cho microsite của họ www.sanphamx.vn thông qua kênh thứ nhất (TVC, print, mobile, radio), và kênh thứ hai (online banner ads, viral referral links, newsletters, SEO). Chi phí cho kênh 1 thông thường tốn kém hơn rất nhiều lần kênh 2.
- Thông qua kênh 1, tôi truy cập trực tiếp vào website www.sanphamx.vn hoặc Google "sanphamx.vn" --> GA sẽ ghi nhận traffic là Direct hoặc Organic.
- Hôm sau, tôi online đọc báo tại Dantri và nhìn thấy banner của X, click vào --> GA sẽ ghi đè lên với dữ liệu mới có Manual Tagging.

Về ngắn hạn, đây là tai họa cho những người làm quảng cáo ở kênh thứ nhất vì chi phí quảng cáo cao hơn nhưng sức ảnh hưởng lại bị kênh thứ 2 cướp một phần lớn công sức. Tuy nhiên, về dài hạn, sự ảnh hưởng của kênh 1 (Xem 3- Cách thức ghi nhận traffic sources của Google Analytics có ý nghĩa gì?) sẽ thể hiện rõ nét hơn ở Organic và Direct Sources.

Ví dụ 02:

Website bán hàng Y có hai website liên kết là X và Z. Website X và Z sẽ được hưởng % hoa hồng đối với mỗi giao dịch thành công tại Y khi khách hàng đến từ website liên kết tương ứng. Script GA sẽ ghi nhận điều đó tại "trang goals".
- Tôi vào X, xem thấy thông tin về sản phẩm Y và rất thích thú nhưng không mua.
- Hôm kia, tôi vào Z và thấy thông tin về Y và quyết định mua.
Khi đó, GA sẽ ghi nhận Z sẽ được hưởng % hoa hồng. Theo lập luận của một số người, X mới phải đáng được hưởng % vì khách hàng vào website X và biết thông tin sp Y đầu tiên. Tuy nhiên, với cách ghi nhận của GA, X sẽ bị thiệt thòi.

Tuy nhiên, Google đã chính thức công khai API của Google Analytics vào Q4/2008, có nghĩa rằng: các giới hạn của GA đã có thể được giải quyết theo cách thức riêng của những người làm SEO. Thậm chí có thể loại bỏ sự ảnh hưởng của Organic Search.

3- Cách thức ghi nhận traffic sources của Google Analytics có ý nghĩa gì?

Ở đây, GA ghi nhận Organic Search ưu tiên hơn Direct là không sai về mặt hành vi người dùng. Bạn thích gõ thẳng vào ô trình duyệt "Luật Lao Động" và thấy ngay toàn văn Luật LD hay vào website luật rồi lục tìm trong đấy? Ở một khía cạnh khác, Organic Search thể hiện tính chủ động cao hơn của người sử dụng (người ta biết đến và hành động để tìm thêm thông tin xung quanh sản phẩm). Điều này phản ánh bản chất phân tán thông tin của sản phẩm dịch vụ trong môi trường internet.

Nếu ta quan sát các loại hình quảng cáo tại Trung Quốc, Nhật và Hàn, có đặc điểm chung là hình thức quảng cáo "CALL-TO-ACTION" hiện đang chiếm ưu thế. Điển hình là mỗi TVC chỉ dài 10-15 giây, và "Call-to-Action" bằng cách kêu gọi người dùng nhập từ khóa tại các công cụ tìm kiếm như Naver hoặc Daum để biết thêm thông tin.

Sự phát triển của vertical search, product comparison càng đóng vai trò lớn hơn trong việc hỗ trợ người tiêu dùng đưa ra các quyết định tiêu dùng.

Cuối cùng, xét về khía cạnh truyền thông thương hiệu, Organic Search thể hiện mối quan tâm của người tiêu dùng về mặt dài hạn.

Rõ ràng rằng cách thức ghi nhận traffic sources của GA không hẳn mang đến những giá trị không thực.

Sự thật rằng là nếu chúng ta biết cách làm chủ GA hơn là ghi nhận thông tin một cách mù quáng, thì vấn đề sẽ không trở nên nghiêm trọng như chúng ta đã từng nghĩ.

Thôi đừng có lôi giấy vào đây!

Khoảng chục ngày trước, trên Twitter có một thảo luận "làm sao để cứu ngành công nghiệp báo giấy". Thảo luận này mang đến cho tôi ít nhất 3 lựa chọn trong câu hỏi: "Chúng ta cứu cái gì của báo giấy?" mà chẳng ai giải đáp ổn thỏa:

- Trải nghiệm đọc báo giấy của người tiêu dùng?

- Các thương hiệu báo giấy?

- Ấn phẩm báo chí được thể hiện trên giấy?

Trải nghiệm đọc báo giấy là một điều vô giá!

Cầm một tờ báo trên tay, bạn có thể làm được nhiều thứ ngoài đọc báo, như: lót mông, che nắng, quạt mát, cuộn báo lại và quất nhau bốp bốp, dùng để chùi đ!t, hỉ mũi, có thể xé nát khi cần... Đó là những thứ mà bạn không thể làm với báo điện tử.

Một trong những bản chất bất biến của báo giấy đó là tính bắt mắt (eye-catching). Khi rảo sang sạp báo, hoặc bước vào quán cafe, bạn có thể dễ dàng định vị kệ báo nằm ở đâu, những hình ảnh và tin tức bắt mắt đập thẳng vào mắt và chỉ việc cầm lên rồi đọc.

Một trong những điều tôi thích nhất khi xem clip mô tả vision của Microsoft về thế giới truyền thông năm 2019 (http://www.youtube.com/watch?v=DQdGvfV4WnU ) đó là: Con người ngày càng năng động hơn, hướng ngoại hơn, đó là một thực tế hiển nhiên của một xã hội phát triển. Nhưng không làm mất đi những trải nghiệm truyền thống ( trong đó có việc đọc báo giấy ). Công nghệ càng phát triển, con người ta càng có cơ hội trải nghiệm thế giới bằng chính đôi chân và bàn tay, chứ không phải chỉ ru rú bên cái laptop hay ở mãi trong nhà. Suy nghĩ đi: Bạn thích tự sướng bằng "du lịch qua HDTV" hay là thích tự mình đặt chân đến Tây Tạng??? Chính vì con người ngày càng hướng ngoại hơn mà báo giấy sẽ có điều kiện tồn tại, chứ không hề dễ dàng mất đi.

Còn một điều nữa, đọc báo điện tử bằng các thiết bị cầm tay như Iphone sẽ không thoải mái như bạn cầm trên tay một tờ báo. Hãy tưởng tượng cảnh bạn dí sát và căng mắt vào màn hình chiếc netbook khi đang ngồi lắc lư trên taxi hay xe bus chỉ để đọc lấy trọn vẹn một bản tin. Hoặc cầm một tờ báo nhẹ têng, thong thả "nhâm nhi" tin tức. Trải nghiệm nào thoải mái hơn?

Tuy nhiên, điều đúng là: báo giấy sẽ suy giảm về số lượng, tập trung phục vụ cho các niche segments, và miễn phí.

Lịch sử loài người đã chứng minh tính trường tồn của trải nghiệm đọc: từ các bản khắc đá, cho đến khắc đồng, rồi thanh tre, vải, cho đến giấy. Chừng nào mà các thiết bị điện tử giúp con người có được trải nghiệm đọc tin thoải mái ít nhất là như báo giấy, thì báo giấy mới thực sự tuyệt chủng.

Do đó đọc báo giấy là một trải nghiệm vô giá! Cái mà tôi cần là một trải nghiệm đọc tin thoải mái như việc cầm trên tay một tờ báo giấy! Đấy mới là điều đáng phải cứu!

Ít ra là trong 20 năm đến, tôi không nghĩ báo giấy sẽ bị "tuyệt chủng".

Cứu các thương hiệu báo giấy?

Đọc bài viết của Woody Lewis, "báo giấy - 5 cách để tránh bị tuyệt chủng" (http://mashable.com/2009/03/24/newspaper-best-practices/), tôi nghĩ nhiều người trong chúng ta có sự nhầm lẫn khi diễn dịch từ "newspaper" trong tựa đề "Newspapers: 5 Ways to Avoid Extinction". Hiểu theo cá nhân tôi, "newspaper" của Woody Lewis có nghĩa là "thương hiệu báo giấy". Rõ ràng là 5 cách của Woody chẳng có cách nào giúp cho "thứ báo in trên giấy" khỏi bị tuyệt chủng cả. Các thương hiệu báo giấy phải số hóa để tồn tại. Tất nhiên là vậy!

Tham khảo danh sách 100 websites của Quantcast (http://www.quantcast.com/top-sites-1), tôi lọc ra được các website báo điện tử như sau:

#27: CNN

#51: New York Times

#56: Reuters

#78: NBC

#81: Foxnews.com

#83: People.com

Vỏn vẹn chỉ có NYTimes, People là bắt nguồn từ báo giấy và tạp chí. Còn lại là báo hình và hãng tin. Ở #94 là huffingtonpost.com, một báo điện tử độc lập.

Các thương hiệu báo giấy mới là đáng phải cấp cứu!

Woody Lewis đúng ở điểm: "Xã hội cần báo chí, không cần thứ-báo-in-bằng-giấy" ("Society doesn’t need newspapers. What we need is journalism", để ý nghĩa của 'newspaper' trong câu này khác với title bài viết của Woody Lewis)

Cứu ấn phẩm báo chí được thể hiện trên giấy?

Giấy hay điện tử chẳng qua chỉ là phương tiện thể hiện sản phẩm thông tin từ các tổ chức báo chí. Như tôi đã nói về trải nghiệm đọc báo giấy, mỗi phương tiện có một ưu thế riêng. Trong tương lai, sự xuất hiện của social media cùng với các nhóm phóng viên độc lập sẽ hình thành nên rất nhiều thương hiệu báo chí mới (huffingtonpost.com là một ví dụ). Mỗi thương hiệu báo chí sẽ phải tự chọn cho mình một mô hình phân phối phù hợp nhất để tồn tại.

Suy cho cùng, đây là cuộc chiến giữa các thương hiệu báo chí, đừng lôi thêm chữ "giấy" vào đây!

Còn giấy không đem in báo thì đem sản xuất giấy chùi đ!t!

một bài học tuyển freelance từ lowe

Đọc xong bài viết này (CloseUp - Tìm em nơi đâu : Sự thật đến từ người trong cuộc), cảm thấy rất tiếc cho Lowe trong việc xử lý logistics của một campaign. Mà quan trọng nhất đó là việc tuyển nhân sự, chứ không phải bởi vì Lowe không nhận thức đầy đủ bức tranh viral marketing như trên một số diễn đàn đánh giá.

Chiến dịch Close-Up bao gồm mảng xây dựng plot & story cho sự kiện (Lowe), và event/PR (Mindshare), ngoài ra còn một số 3rd-party agencies khác. Đánh giá tổng quan thì Lowe & Mindshare đã khá thành công từ khâu kịch bản đến PR. Đúng như phân tích của tôi cách đây hai tháng (Chuyện tình xe bus - Cổ tích tk21 hay 1 chiêu marketing), PR cho chiến dịch đã chuyến hướng nhẹ nhàng & tốt đẹp. Mọi thứ dường như đã hạ cánh an toàn nếu không có sự việc Lowe "chơi không đẹp" với 1 thằng cu freelancer, mà thằng ku đó cũng là một dạng "điên điên khùng khùng".

Rõ ràng là Lowe chỉ tập trung tuyển người phù hợp nhất cho nhân vật Nam (bảo đảm độ tin cậy cho chiến dịch - campaign trustability), mà lờ đi tính bảo đảm cho độ tin cậy đối với thương hiệu (brand trustability). Nên nhớ, brand ở đây không chỉ là Close-Up, mà còn là hình ảnh Lowe và U.

Ở đây, tôi cũng chia sẻ thông cảm với Lowe vì ai đã từng làm agency đều biết cái cảm giác tức thở khi bị "dead-line zí" trong môi trường làm việc nhiều căng thẳng.

Còn cái anh chàng freelancer tên Vũ mới là người phải học được nhiều nhất từ câu chuyện này. Người thiệt nhất không ai khác chính là bản thân anh. Tôi cũng đã từng đi làm freelance, bị lừa nhiều nên cũng biết khôn ra đôi chút. Bởi vậy, mới có lời khuyên anh:

- Sống ở đời phải biết mình là ai. Một cái job history như vậy mà đòi vào làm cho Lowe (http://www.ddth.com/showthread.php?t=253165)??? Đúng là nằm mơ giữa ban ngày!

- Sống ở đời đừng làm "ong trong tay áo". Nếu tôi là giám đốc cái công ty BDS mà anh đang làm, thì tôi sẽ đuổi thẳng cổ anh ngay lập tức.

nhìn chung về chiến dịch Tìm Em của Close-Up

Không có gì là hoàn hảo

Vụ scandal sex Hoàng Thùy Linh trước đây, tôi còn nhớ có chuyện staff của một công cụ tìm kiếm video nổi tiếng tại Việt Nam cố tình đẩy clip sex để hút traffic được phơi bày cặn kẽ cho đến cả cái giao diện Gmail. Nói như vậy để thấy rằng: Giữ bí mật trong thời đại internet là cực kỳ khó khăn. Chẳng có gì là hoàn hảo. Mà một chiến dịch hoàn hảo không có nghĩa là một chiến dịch thành công. Một chiến dịch marketing dù là "social media" hay "traditional media" cũng không khác gì nhau.

Góc nhìn của tôi về chiến dịch "Tìm Em Nơi Đâu (TEND)"

Đây không phải là một chiến dịch SMM (social media marketing) theo đúng nghĩa. Dù là một chiến dịch hay và sáng tạo, nhưng cách thực thi không khai
thác triệt để SMM (làm quản nhãn, ai dám risky, đặc biệt là với nhãn lớn chứ nào phải nhãn bé tí như cái video search-engine như ở đầu câu chuyện). Ở đây, chỉ sử dụng BTL social media tools (forum, blogs...) để tạo ra bối cảnh tình huống cho chiến dịch (câu chuyện của Nam Lê). Ở giai đoạn sau, Close-Up nhảy vào giống như "superman chuyên đi cứu rỗi & truyền bá sự tự tin cho giới trẻ" và giảm dần sức ảnh hưởng của câu chuyện Nam Lê lên toàn bộ chiến dịch. Ở giai đoạn này, Close-Up phủ ATL ngập mặt và tận dụng BTL để lái sự chú ý của công chúng sang ý nghĩa đích thực của chiến dịch. Đây là một chiến lược ngôn ngoan và cần thiết.

Về cơ bản, ta có thể thấy 3 trạng thái của chiến dịch như sau:


1) Users lan truyền câu chuyện của Nam Lê, chứ không phải Close-Up

2) Chỉ khi Close-Up vào cuộc với TVC, print-ad, OOH thì sự hiện diện
của Close-Up mới bắt đầu. Câu chuyện của Nam Lê chỉ là cái cớ để nói về
sự tự tin trong chiến dịch của Close-Up

3) Sau event 14/2, hình ảnh của Nam Lê "chết ngắc", chỉ còn hình ảnh Close-Up với thông điệp "Chúc bạn tự tin tìm kiếm TY"



Tại (1), social media đóng vai trò là key media tool, đảm nhiệm việc "kéo" sự chú ý của người xem.

Từ giai đoạn (2) trở đi, traditional media thay thế social media trở
thành key media tool, dùng để "đẩy" thông điệp về người xem.



Như vậy, TEND là một chiến dịch truyền thông tiếp thị tích hợp, có sử
dụng social media tools. Chứ không đơn thuần là social media marketing
campaign.

Thế nên:

1. TEND là một chiến dịch online marketing thành công về mặt chi phí, xài tiền khôn ngoan (tính hiệu quả)
   Tôi cho rằng đây không phải là một nhận xét đúng. Nên sửa lại là xài tiền ít hơn chứ chưa phải là xài tiền khôn ngoan. Hiệu quả về chi phí hay không thì phải có số liệu phân tích cho rõ ràng. Làm SMM mà quất ATL tá lả như vậy thì có thực sự tận dụng hết lợi thế của SMM hay không? Mức độ Engagement của người xem như thế nào? Tỉ lệ người nhận thức sự kiện một cách bị động vẫn còn rất cao so với những người nhận thức và tương tác với chiến dịch.
   
2. TEND là một chiến dịch online marketing thành công về mặt awareness
   Tôi cho rằng đây không phải là một nhận xét đúng, thậm chí còn có tính chất ba phải. ATL phủ vậy sao không tăng?
   
3. TEND là một chiến dịch sáng tạo, thể hiện khả năng tự sướng cao độ của các nhân vật liên quan.
   Cái này thì đúng à. Close-Up vẫn đang dẫn đầu thị phần kem đánh răng tại VN. Chiến dịch TEND tung ra mà Colgate cũng chẳng có phản ứng gì. Thực ra brand-personality của Colgate không cho phép họ có can đảm được "teen & lố" như Close-Up. Do đó, có hay không có một chiến dịch TEND cũng chẳng ảnh hưởng gì lớn. Tóm lại, chỉ đơn giản là mỗi năm làm một cái event gì hay hay ho ho cho "sắp trẻ" tụi nó có cái hứng thú để trung thành với mình. Nếu Close-Up đang trong hoàn cảnh cạnh tranh mạnh để giành thị phần với một nhãn khác, thì không dám chắc họ sẽ triển khai TEND theo hướng như trên.

Logistics của Campaign


Về mặc logistics, các agencies của chiến dịch này đã hoàn thành khá tốt vai trò của họ. Chiến dịch đã xem như hạ cánh an toàn nếu không có chuyện Lowe "chơi không đẹp" với một freelancer "tay non" làm mọi chuyện bị bóc mẽ. Thực ra thì dư luận đã biết từ trước, có bóc hay không cũng chẳng ai bận tâm.

Tóm lại, TEND là một chiến dịch không tệ hại và thê thảm như nhiều bloggers tô vẽ. Quan trọng ở đây là người tiêu dùng có còn mua Close-Up hay không mà thôi. Chiến dịch TEND không thể coi là quảng cáo lừa dối k/h để bán sản phẩm". Hơn nữa, bà con ta đang trong thời kỳ nhạy cảm về chuyện giá cả hơn là cái chuyện xài kem đánh răng nào để tự tin.

Close-Up mà có khuyến mãi là mình đi mua liền hà.

Danh sách của tôi về các dịch vụ web Việt Nam được định vị tốt

Đặt cục gạch. Viết vắn tắt 10 cái vì không có thời gian viết dài.

Danh sách chủ quan.

Danh sách không phụ thuộc vào thứ tự.

Tinh thần: Vui là chính!

1. Linkhay.vn - Thực ra nên đổi thành 'linknong.vn' hoặc 'linkhot.vn' sẽ đúng bản chất hơn.
2. Chodientu.vn - Sống lâu lên lão làng, lại được củng cố nhờ ké vai nhãn Ebay.
3. Cyworld.vn - Giữa 1 đống Facebook & 360 wannabes, chỉ thấy cái nhãn social network này là khá về định vị
4. Caravat.com - Định vị tốt, chậm mà chắc.
5. Vihuni.vn - Ngay cả mấy con bạn noob của mình còn xài được, huống hồ...
6. Thodia.vn - Vẫn là địa chỉ quen thuộc khi muốn la cà hàng quán tứ xứ Việt Nam
7. MP3.Zing.vn - Ra đường chơi với các em teen, lân la hỏi em nghe nhạc online ở đâu. Các em liền rú lên: "Ziiiinnng, chú ạ!"
8. Yeah1 - Thiên hạ đệ nhất cộng đồng teen. Mức độ teen của các bạn Y1 là mình xin bái phục! Định vị quá tốt, gặp ai cũng lắc đầu le lưỡi!
9. Anyarena.com - Cổng thông tin ăn chơi, nhảy múa dành cho dân Tây "expat" và dân Ta "ham hố" (như mình!)
10. Vietnamworks.com - Khỏi nói nhiều!

4 dịch vụ lọt sàn:

1. Bnok.vn - Từ mạng blog chuyên gia chuyển sang mạng blog chuyên sâu. Đăng ký mở, ai thích viết về gì cũng được. Tóm lại, ai cũng là chuyên gia. (Ôi, giá như Bnok.vn như ngày xưa thì hay biết mấy!)
2. Clip.vn - Nội dung tạp nham. Không thể hiện được brand personalities nào rõ ràng.
3. Thehetre.vn - Sửng sốt khi dịch vụ blog được tôi kì vọng nhất lại chuyển thành trang tin tức cho giới trẻ, ( dịch vụ blog vẫn có thể sử dụng tại http://blog.thehetre.vn). Quá nhiều cơ hội đã trượt khỏi tay thehetre.vn.
4. Baomoi.com - Công nghệ tách thông tin không còn là lợi thế độc tôn của baomoi nữa. Tương lai baomoi.com nó sẽ thành ra cái gì? Lại một cổng tin tức khác? Hay một MXH tin tức? Hoặc mashing playground for newsreader? Thời này chỉ mới không thì chưa đủ.

" Chuyện tình xe bus " - Viral marketing của Close-up?

Những "vụ án" viral marketing theo kiểu "chuyện tình xe bus" này không phải là mới trên thế giới. "Miền" không đánh giá chiến dịch này (vì "miền" không có thời gian như mấy bạn marketing enthusiasts ở các forum), mà chỉ đặt nghi vấn "Chuyện tình xe bus" của cái bạn tên Nam có phải được set-up ngay từ đầu hay không? Dù nghe tin có họp báo tọa đàm và mời bạn này là đã smell something rồi.

Blog Yahoo360 được set-up từ tháng 11/2008. Trong khi đó, bài blog đầu tiên cũng được post vào 31/11, có đoạn "có lẽ các bạn của tôi cũng sẽ ngạc nhiên khi thấy thằng trùm lười viết này chịu post cái entry đầu tiên sau bao năm trời bỏ hoang blog". Blog mới tạo, sao lại bảo là bao năm trời bỏ hoang!? Thử tìm ID Yahoo nam_le8xx cũng chỉ thấy 2,3 kết quả trỏ đến blog 360 trên Google. Account Youtube của bạn này (http://www.youtube.com/user/namle8x) cũng chỉ mới lập từ tháng 12/08.

Cũng khá là trùng hợp, trong trang Guestbook đầu tiên trong blog NamLe, tôi thử xem qua blog "những người bạn của Nam", thì entry đầu tiên trong blog họ đều từ tháng 11/2008. Thậm chí blog 360 cũng được set-up từ tháng 11/2008.

http://blog.360.yahoo.com/blog-dAqJm1Ehc6mPMqh6FJB_eT3iOQ--?cq=1&p=1
http://blog.360.yahoo.com/blog-heT1EHE5dKe4UdLYIr2kan62B4m.?l=21&u=25&mx=25&lmt=5&list=1
http://blog.360.yahoo.com/blog-.KJxSg89cqhkCGJiHwkI7Gnhbpg-?cq=1&l=26&u=26&mx=26&lmt=5&list=1

Screencaps:

http://www.flickr.com/photos/doqtu84/3185844140/
http://www.flickr.com/photos/doqtu84/3185843724/
http://www.flickr.com/photos/doqtu84/3185842688/

Một trong những người spread blog của bạn Nam có ID hphan27. Thử search trên Google và lần mò vào cái posts của bạn này thì thấy cũng reg ID trong khoảng T11 & T12. Rất có liên quan.

Rồi thử tìm thông tin về domain của chiến dịch Tìm Em Nơi Đâu:
http://whois.domaintools.com/timem.com.vn
http://www.vnnic.vn/jsp/jsp/tracuudomainchitiet.jsp?type=timem.com.vn

Có một vài thông tin cơ bản như sau:
- Website nằm cùng server của 3 website 7days2love (nhãn Ponds), Gannhautraoyeuthuong ( cũng nhãn Close-Up), và Lifecantwaitvn.com (Sunsilk) -> đều của Unilever
- Domain timem.com.vn được đăng ký từ ngày 7/11/08. Woa!

Tóm lại, chỉ để cho dzui thôi! Ai về nhà nấy đắp mền ngủ, lo tết nhất! Yêu đương mần chi!

Kể chuyện Cyworld - Yobanbe

Cyworld - YBB: Kẻ tám lạng, người nửa cân

Giữa tháng 4/2007, Cyworld VN chính thức công bố bản beta thì YBB cũng chuẩn bị chào sân. Có thể nói: Xuất phát điểm khá là đồng đều cho cả hai bên. Nếu Cyworld được kỳ vọng sẽ tạo nên hiện tượng tại VN giống như nơi khai sinh ở HQ, thì YBB cũng được gửi gắm nhiều hi vọng trở thành mạng xã hội thuần Việt đầu tiên của VN. Hơn nữa, YBB cũng là một dự án không nhỏ của VNG.

Cyworld: Yếu tiền, yếu lực

Người bên ngoài nhìn Cyworld với một dáng vẻ hoành tráng rực rỡ biết bao nhiêu thì cũng ngần ấy những ngổn ngang, lo lắng của những con người bên trong Cyworld. Marketing Team chỉ có 2 người (tôi và một Marketing Director), và Community/Service Team chưa đầy 8 người. So với YBB team được hậu thuẫn bởi VNG, thì Cyworld VN đúng là quá mỏng, quá còi cọc. Một MXH có nhiều tính năng phức tạp như Cyworld càng không thể dễ dàng tạo được ấn tượng ngay lập tức cho users như Imeem, Youtube... Thực sự, trong tay Cyworld VN chỉ có hai thứ: niềm tin và sự đoàn kết của cả đội.

SK Communications (thuộc tập đoàn SK, và là đơn vị giữ bản quyền của Cyworld) đi một chiến lược rất khôn ngoan, mà có lẽ sau này chúng tôi phải cảm ơn rất nhiều vì quyết định đấy. Đó là: Hợp tác với IDGVV để đầu tư cho Cyworld VN (không như ở Mỹ, nơi SK dành 100% nguồn lực cho Cyworld US. Cứ cho là SKC không đặt nhiều hi vọng vào Cyworld VN).

Còn vì sao cảm ơn SKC ư? Vì 3 lí do: 
1) Giả sử t/h Cyworld VN không hoạt động như mong muốn thì SKC sẽ không dễ dàng rút Cyworld khỏi VN. 
2) Hợp tác với IDGVV có nhiều cái lợi mà không thể đo được bằng tiền đối với start-up như Cyworld VN 
3) Nhờ bị đặt vào hoàn cảnh “yếu tiền, yếu lực” mà chúng tôi đã có những bước đi khôn ngoan hơn.

Quảng cáo: Cuộc chiến không cân sức

Khỏi phải nói, vào thời điểm đó, chúng tôi bị YBB dập quảng cáo tưng bừng trên mọi mặt trận. Hầu như tạp chí, báo nào có Cyworld là có YBB. Mặt tôi lúc đó xanh mét như màu xanh của YBB vậy. Cyworld cùng lắm chỉ có thể đi 2 trang/1 số, nhưng YBB có tận 4-5 trang và dày đặc tin bài và hình ảnh. Print-ad và pictorial của YBB rải đều đặn trên các tạp chí liên tục trong mấy tháng hè cho đến cuối năm 2007. Hàng loạt sao và hot bloggers từ Yahoo! 360 được YBB chiêu mộ và lăng xê ầm ĩ trên báo. TVC thì quất ầm ầm. Không xanh sao được!

Một sức ép khác: Cyworld không bán banner quảng cáo! Đồng nghĩa rằng chúng tôi sẽ không có một khoản đầu tư lưu động đáng kể để chi cho quảng cáo.

Nhưng luôn có ánh sáng ở phía cuối đường hầm. Tôi nhận ra chiến lược quảng cáo của YBB có vấn đề:
- Thông điệp quảng cáo quá ngắn, đến mức khó hiểu. 
- Thay đổi “sao” và concept quá nhanh. 
- Ngôn ngữ quá teen, rất dễ tạo phản cảm.

Hơn nữa, màu xanh lục của YBB tương phản mạnh với màu cam Cyworld. Càng thuận lợi để người xem dễ phân biệt. Do vậy, Cyworld phải đi theo một cách khác:

- Trung thành với một celebrity trong một giai đoạn nhất định để thu hút sự chú ý của hầu hết fanbase của người đó. 
- Duy trì “user education” về Cyworld bằng ngôn ngữ tự nhiên nhưng không quá teen. 
- Lấy UCG làm đề tài cho quảng cáo.

Star Endorsement: Cảm ơn Quang Vinh, Hà Anh Tuấn và ...Nụ Hôn Thần Chết!

Sao đầu tiên được sếp tôi thuyết phục vào Cyworld đó là ca sĩ Quang Vinh. Quang Vinh được coi là một nam ca sĩ không có tuổi, sạch scandal, không chảnh chọe, fanbase của Vinh phủ khắp cả nước và rất ủng hộ QV trong thời gian dài. Hơn nữa, Vinh đang rất nổi với 2 hits “Trả Lại Cho Nhau” và “Ngôi Nhà Hoa Hồng”, cặp cùng với Bảo Thy khi Thy còn chưa đối mặt với nhiều scandal “đạo nhạc”. Quả thật, Quang Vinh là một sự lựa chọn hoàn hảo cho Cyworld.

Sau Quang Vinh, chúng tôi đã triển khai với một số ca sĩ-nhạc sĩ khác nhưng không đạt hiệu quả như mong muốn! Tình hình có vẻ khá căng thẳng khi Cyworld cần phải có một hình tượng mới để refreshing trên media, và thu hút thêm thành viên mới. May sao, người đấy chính là Hà Anh Tuấn.

Không dùng hình ảnh sao nữ sexy để thu hút thành viên mới là chủ định ngay từ đầu của Cyworld. Chúng tôi muốn mang đến cho thành viên ấn tượng về Cyworld là một cộng đồng có chiều sâu về tri thức. Có lẽ ngoài QV & HAT, không thể có phương án khác hợp lý hơn. Vả lại, 2 sao nam này cũng đủ mạnh để có thể thu hút thật nhiều fans nữ. Khi có hoa đẹp, chắc chắn các chàng ong sẽ mò vào. Và thực tế là: số thành viên nam trong Cyworld nhiều hơn nữ. Số lượng thành viên từ 19-24 tuổi trong Cyworld lại chiếm tỉ lệ cao nhất. Đúng với mục đích ban đầu của Cyworld – một cộng đồng trẻ, có chiều sâu và không quá teen!

Ngoài celebrity-promotion, Nụ Hôn Thần Chết là campaign đầu tiên trên Cyworld sử dụng social media để đạt được 3 mục tiêu: buzz-generation, viral và UCG. Tuy nhiên, điều khó khăn là không thể dùng “minihome NHTC” hoặc “nhà ảo NHTC” vì public sẽ không thực sự hiểu rõ và thích thú với thông điệp này. Vì vậy, tôi chọn một phương án khác: “phim trường ảo”. Cho dù việc lập website film là điều không mới, nhưng mang đến khái niệm “phim trường ảo” đầu tiên thì có thể coi như là một trong những thành công của NHTC. Tất nhiên, Cyworld cũng được thơm lây cả về users và traffic.

Mang UCG lên print-ad

Sự kiện Cyworld “đốt tiền” cho đêm nhạc Cyday vào tháng 10/2007 bị nhiều nguồn quan sát bên ngoài cho là “quá hoang phí, đốt tiền” đối với một start-up chưa có doanh thu. Nhưng cú huých Cyday không hẳn là vô dụng. Vì chúng tôi chỉ mất có 2 tuần sau Cyday để đạt được thêm khoảng 50,000 tài khoản mới. Đồng thời, ăn mừng sự kiện 100,000 TK. Trong khi đó, YBB chỉ kém khoản 30,000. Sau Cyday, ngân sách marketing trong năm 2007 vậy là bốc hơi gần hết! Chỉ còn đủ tiền cầm cự chạy print-ad rải rác trong 2 tháng cuối năm. Mục tiêu là làm sao xài thật hiệu quả số tiền còn lại, trong khi vẫn đảm bảo khoảng cách an toàn với YBB.

Sau khi cân nhắc qua một loạt các concept, tôi và sếp nhất trí vác UCG của thành viên lên print-ad. Các blogs hay, minihome đẹp, sự kiện offline do chính thành viên tổ chức được chúng tôi lựa chọn kỹ càng và rinh lên mạng đúng thời điểm: 20/11, Giáng sinh, Tết. Nhiều thành viên được chúng tôi chọn đưa lên print-ad truyền miệng Cyworld với bạn bè, và nhiều thành viên khác cũng hi vọng sẽ được Cyworld mang lên trang báo. Vậy là mục tiêu đã ổn. Giờ chỉ còn xem thống kê có được như mong muốn hay không! Và cái mốc 140,000 đã bị phá và khoảng cách an toàn vẫn được đảm bảo.

Giá trị cộng đồng – Tảng băng chìm của một MXH

Sau khi Cyworld khai trương Cyworld Video & Photo (sau này chuyển thành http://kine.vn vàhttp://pictura.vn ), số tài khoản của Cyworld vào đầu năm 2008 là 200,000. Cho đến tháng 10 năm nay, con số đã là gần nửa triệu tài khoản!

Vấn đề là: từ tháng 2/08 đến nay, Cyworld hầu như xuất hiện rất nhỏ giọt trên media. Vậy nguyên nhân nào làm cho Cyworld vẫn tăng trưởng? Nhiều người cũng có thắc mắc với tôi. Tôi chỉ trả lời đơn giản: Vì Cyworld có một Service Team quá ổn!

Những con người thầm lặng phía sau mà bạn rất ít khi để ý đến, những con người chỉ tập trung vào một mục tiêu duy nhất: phát triển cộng đồng. Chính những con người đó mới tạo nên sự thành công cho các chương trình marketing của Cyworld. Còn chúng tôi chỉ là người châm ngòi. Không có họ, sẽ không có ai phát triển UCG, không có ai duy trì online communities, không có ai gìn giữ thành viên, không có hậu phương vững chắc cho những người làm tiếp thị trong cuộc chiến quảng cáo không cân sức, không có người gầy dựng niềm tin, không có người gìn giữ sự đoàn kết, và không có gì hết!

Trong một MXH, nếu marketing/pr chỉ góp 20% thì 80% thành công chính là đến từ lực lượng phát triển cộng đồng. Khi một cộng đồng phát triển sẽ tạo ra giá trị cộng đồng để kết dính các thành viên, hay còn gọi là văn hóa cộng đồng. Đây là thứ mà tiền không thể nào mua được.

Nhắc lại về YBB, những sai lầm về quản trị marketing của YBB hoàn toàn có thể sửa chữa được. Cho đến bây giờ, tôi vẫn khâm phục YBB vì nền tảng của họ được xây dựng bằng chính những cái đầu Việt từ con số không! Nhưng nếu như YBB được thừa hưởng kỹ năng phát triển cộng đồng của VNG ngay từ thời gian đầu thì cục diện sẽ trở nên khác đi. Và tôi tin chắc rằng YBB ngày hôm nay sẽ có một tương lai sáng hơn, và thành công hơn cả Cyworld VN.

Vấn đề thành công của một MXH không nằm ở một phương án kinh doanh có khả thi hay không, bạn có nhiều tiền hay không, mà nằm ở cốt lõi của nó: MXH được xây dựng từ những mối quan hệ và cộng đồng. Vậy thì hãy bắt đầu từ đấy!

(P) Lợi nhuận của một MXH = (A) Lợi nhuận được tạo ra từ việc thực thi các phương án kinh doanh + (B) “Lợi nhuận” được tạo ra từ phát triển cộng đồng.

(A) và (B) có mối quan hệ với nhau như thế nào thì có lẽ tôi không cần phải lăn tăn nữa.

PS: Nếu có một ngày VNG phát hành cuốn sách kinh nghiệm của họ về phát triển cộng đồng, tôi muốn là người được đọc đầu tiên! Bản thân tôi luôn đánh giá cao những gì mà đội ngũ của VNG đã xây dựng nên một cộng đồng người sử dụng xung quanh những thương hiệu của họ. Nó đáng giá hơn hàng trăm phân tích dông dài nhưng vô dụng về chiến lược kinh doanh.